Piše: Objavi.ba
Tokom prvih šest mjeseci 2026. godine Porezna uprava Federacije BiH izvršila je 3.113 inspekcijskih nadzora i zbog utvrđenih nepravilnosti u 1.189 slučajeva izrekla kazne u ukupnom iznosu od 5,1 milion KM. Neke od ovih kontrola odnosile su se i na smještajne kapacitete širom Federacije BiH, ali neregistrovani iznajmljivači i iznajmljivači nezakonito izgrađenih objekata ostaju nedodirljivi.
“Kod dijela kontrolisanih subjekata utvrđujemo nepravilnosti koje se odnose na neprijavljivanje prihoda od iznajmljivanja imovine, nepodnošenje propisanih poreznih prijava ili neizvršavanje poreznih obaveza u skladu sa važećim propisima. Najveći izazov je identifikovati neregistrovane iznajmljivače, posebno kada se smještaj oglašava putem internet platformi i društvenih mreža ili kada se naplata vrši gotovinski bez odgovarajuće dokumentacije koja bi omogućila lakše utvrđivanje ostvarenih prihoda”, kažu u Poreznoj upravi Federacije BiH i napominju da “inspekcijski nadzor nad nekretninama koje se nalaze u privatnom vlasništvu podliježe zakonskim ograničenjima koja štite nepovredivost doma i pravo na privatnost”, a da je “pitanje zakonitosti izgradnje objekata, kao i ispunjavanja uslova za pružanje ugostiteljskih usluga u nadležnosti drugih institucija koje postupaju u skladu sa propisima iz svoje nadležnosti”.
Brojni su slučajevi u kojima korisnici vikendica i kuća za odmor ili stanova od svojih “domaćina” ne dobiju nikakav račun ili priznanicu, što otvara sumnju da je smještaj iznajmljen nezakonito ili da iznajmljeni objekat nije legalizovan. Pojedini korisnici kažu da ne bi voljeli da učestvuju u nezakonitoj radnji, ali da bi voljeli da iznajmljuju od onih koji dio prihoda daju državi.
“Efikasnije suzbijanje neprijavljenog iznajmljivanja zahtijeva kontinuiranu saradnju Porezne uprave sa jedinicama lokalne samouprave, turističkim zajednicama, inspekcijskim organima i drugim nadležnim institucijama”, kažu u Poreznoj upravi FBiH. Pojašnjavaju da oni putem organizacionih jedinica na terenu kontinuirano provode kontrole izvršavanja poreznih obaveza fizičkih i pravnih lica koja ostvaruju prihode od iznajmljivanja imovine, bez obzira na način oglašavanja ili naplate usluga, ali da ne mogu provjeriti niti uticati na to da li je iznajmljeni objekat legalno izgrađen.
“Provjera zakonitosti izgradnje ili legalizacije objekata nije u nadležnosti Porezne uprave Federacije BiH. Mi u okviru svojih zakonskih ovlaštenja kontrolišemo isključivo izvršavanje poreznih obaveza koje proizlaze iz ostvarivanja prihoda od iznajmljivanja nekretnina. Za nepodnošenje propisanih poreznih prijava Zakonom o Poreznoj upravi Federacije BiH propisane su novčane kazne za fizička lica u iznosu od 300 KM do 3.000 KM”, pojašnjavaju.
“Nadzor nad primjenom propisa iz oblasti građenja, legalizacije objekata i ugostiteljske djelatnosti provode drugi nadležni organi i inspekcije”, kažu u PU FBiH. Pojašnjavaju da “efikasnije sankcionisanje iznajmljivanja nelegalno izgrađenih objekata traži koordinisano djelovanje više institucija, svake u okviru zakonom propisanih nadležnosti”.
“Porezna uprava Federacije BiH može sankcionisati porezne i fiskalne nepravilnosti, dok pitanja statusa objekta i zakonitosti njegove izgradnje rješavaju drugi nadležni organi. Mi kontinuirano ukazujemo na značaj registracije djelatnosti, prijavljivanja radnika, evidentiranja prometa i poštivanja poreznih propisa i u narednom periodu ćemo nastaviti planske i ciljane inspekcijske nadzore radi suzbijanja sive ekonomije i zaštite javnih prihoda, ali možemo poduzimati mjere isključivo u okviru svojih zakonskih nadležnosti”, pojašnjavaju i napominju da oni poduzimaju mjere propisane poreznim zakonima kada utvrde da porezni obveznik ostvaruje prihode od iznajmljivanja, a nije prijavio porezne obaveze ili nije podnio propisane porezne prijave.
