Piše: objavi.ba
U fondovima Evropske unije postoji 15-ak programa koji su dostupni Bosni i Hercegovini i čija je ukupna vrijednost veća od 300 milijardi eura. Poređenja radi – zbir svih javnih budžeta i vanbudžetskih fondova svih nivoa vlasti u BiH je manji od 40 milijardi KM ili nešto više od 20 milijardi eura, a samo program EU „Horizon“ za period 2021–2027. je „težak“, odnosno nudi 95 milijardi eura.
Centar za promociju civilnog društva, iza kojeg stoji više od 150 uspješno implementiranih projekata i više od 15 godina prenošenja znanja drugima u oblasti izrade projekata za EU fondove, je kroz SMART Centar, sa sloganom „Poznavanje EU procedura i projektne logike predstavlja kompetenciju od strateškog značaja za institucije, ustanove, fakultete, organizacije i profesionalce različitih profila“, pokrenuo Akademiju za izradu projekata za EU. Akademija je certificirana i od Ministarstva odgoja i obrazovanja u Vladi Kantona Sarajevo, a s početkom oktobra počinje 11. generacija polaznika koji će tokom 120 časova steći znanje i kompetencije za pisanje projekata. Arapović cijeni da je šteta što državna uprava nema više polaznika CPCD-ove Akademije.
Prilika i novca ima u velikim brojevima, ali su kapaciteti institucija u BiH za povlačenje tog novca kroz kvalitetne projekte minorni. Mi moramo osposobiti veliki broj ljudi iz državne službe, javnih institucija, lokalnih samouprava, univerziteta, škola, kompanija, sindikata, medija i organizacija civilnog društva, pa će iz tog akumuliranog znanja i produktivnosti doći i izdašni projekti. Evropski jug, posebno Portugal, Španija, Italija, pa i Hrvatska, preporodili su se u posljednjoj deceniji zahvaljujući EU fondovima, a nama je, iako nismo članica EU, većina tih programa na raspolaganju. Naš najveći problem jesu naši vlastiti kapaciteti da osmislimo, napišemo, upravljamo i uspješno provedemo projekte, da pravimo i učestvujemo u multilateralnim konzorcijima, da poznajemo složenu mrežu programa i ogromnih mogućnosti za finansiranje gotovo svega – ideja i projekata iz svih mogućih oblasti, branši ili potreba našeg društva i države“, kaže Adis Arapović, direktor SMART Centra i bivši parlamentarac.
Podsjeća da su Evropski fondovi su višestruko bogatiji od zbira svih javnih budžeta u BiH.
“Državni službenici i namještenici, odnosno državna služba u cjelini je jedan od stubova pravnog i političkog poretka i baš je šteta što na povlačenju novca i učenju o tome ne radimo mnogo temeljitije i energičnije. Jedan podatak je frapantan – Bosna i Hercegovina je ubjedljivo najlošiji đak u učionici evropskih fondova. Iz fonda za provedbu Reformske agende, odnosno Plana rasta, nismo povukli ni jedan euro, a tih 977 miliona je namijenjeno isključivo nama“, kaže Arapović. Naglašava da bez visokostručne, profesionalne i moderne državne službe građani ne mogu očekivati snažan državni aparat ni kvalitetne i pravovremene javne usluge.
„Ulaganje u ljudske resurse moramo početi tretirati kao temelj razvoja državne službe, pa time i države. Međutim, od svih glavnih troškova svih institucija i svih nivoa vlasti, ulaganje u ljudske resurse je najniža, a ponekad i nepostojeća budžetska stavka, naprosto zato što se usavršavanje, stručno osposobljavanje ili dokvalifikacija službenika i nosilaca javnih funkcija ne smatraju strateškom koristi za društvo“, kaže Arapović i zaključuje da novac, umjesto na potrebne i osmišljene edukacije, odlazi na kupovinu socijalnog mira na bezbroj načina ili na sumnjive tendere.
